Treći panel

MAĐARSKA ZAJEDNICA KAO MOST IZMEĐU SRBIJE I EU

12. decembar 2008.

Treći i poslednji panel iz projekta "Uloga mađarske zajednice u Srbiji" održan je, sredinom decembra u Novom Sadu na temu "Mađarska zjednica kao most između Srbije i EU". Za razliku od predhodna dva ovaj panel nije okupio veliki broj učesnika, ali rasprava zbog toga nije izgubila na sadržajnosti.

Više učesnika u raspravi je istaklo da vojvođanski Mađari snažno podržavaju evropsku orijentaciju Srbije, jer u integraciji Srbije u evropske strukture, kao i u članstvu u EU, vide magućnost da lakše ostvare svoje interese i zadovolje svoje potrebe.

Ističući da je evropeizacija Srbije strateški interes Mađara u Vojvodini Iren Gabrić Molnar, profesorica univerziteta, je navela sledeće razloge:
- mogućnost veće prekogranične saradnje sa maticom i ostalim mađarskim zajednicama koje se već nalaze unutar EU, te
- potrebu da se interregionalnom saradnjom prevaziđe periferni status severne Vojvodine.

Snažan interes vojvođanskih Mađara da se Srbija u potpunosti evropeizuje potvrđuju, po njenim rečima, i rezultati empirijskog istraživanja. Recimo, na pitanje šta vas najviše brine u društvu, najveći broj ispitanika je, prema istraživanju odraslog stanovništva u onim vojvođanskim opštinama u kojima žive Mađari (2004. godine), odgovorio: "Zaostajanje za svetom i Evropom". Odmah iza ovog, ispitanici su odgovorili da ih brine spor tempo reformi, te izgubljena autonomija Vojvodine.

Kulturni obrasci, multikulturalnost, komunikacija kako sa maticom, tako i sa onim delovima Evrope gde žive Mađari, te tradicionalna prekogranična saradnja značajne su prednosti mađarske zajednice na temelju kojih će i njena uloga u evropeizaciji Srbije sve više dolaziti do izražaja. No, da bi ta uloga u većoj meri došla do izražaja neophodno je, po rečima Iren Gabrić Molnar, promeniti shvatanje prekogranične interregionalne saradnje, te prevazići državni centralizam i u Srbiji, i u Mađarskoj, jer se veoma dugo čeka na odobrenja Beograda i Budimpešte, čak i u pogledu najmanjeg privrednog i drugog oblika saradnje. U strateškim planovima regionalnog razvoja naglasak bi morao biti, smatra Iren Gabrić Molnar, na jačanju prostornog i infrastrukturnog integriteta prekogranične obalsti, što se može postići promocijom prekograničnih inicijativa, olakšane integracije tržišta, povećanjem koherentnosti lokalnih zajednica, kao čitav niz drugih mera, posebno onih koje se odnose na oblast istraživanja, naučnih tehnologija i oblasti razvoja ljudskih resursa.

Podsećajući na činjenicu da su vojvođanski Mađari, zahvaljujući činjenici da se susedna Mađarska već nalazi u EU, osvojili određeni nivo eu znanja, Ferenc Žoldoš iz D.o.o. "Adaptatio - D" je podsetio da pripadnici mađarske manjine kreirali projekte u kojima se ne naglašavaju samo njihovi kulturni i nacionalni prioriteti, nego i neki regionalni aspekti koji doprinose poboljšanju života svih ljudi koji žive na određenim područjima. Kako bi se iskoristile sve mogućnosti koje pruža EU, Žoldoš je naveo da je, zahvaljujući fondaciji "Apacai", oko 300 ljudi iz Vojvodine steklo neophodna znanja kako bi svojim projektima moglo konkurisati za podršku EU, što itekako doprinosi modernizaciji mađarske zajednice u Vojvodini. On, takođe, naglasio činjenicu da je Vlada Mađarske stvorila sistem pomoći Mađarima koji žive van granica Mađarske, zahvaljujući kome je u proteklih 18 godina i uspostavljena široka saradnja između vojvođanskih Mađara i same Republike Mađarske.

Na panelu je bilo reči i o budućnosti mađarske manjine u Vojvodini, odnosno Srbiji. Istoričar Zoltan Mesaroš je podsetio da je tokom 90-tih godina došlo do egzodusa pripadnika mađarske zajednice, što je dovelo do toga da je mađarska zajednica danas demografski i intelektualno oslabljena, ekonomski osiromašena, pa je i njen politički uticaj umanjen. Želja samih Mađara za izvesnim vidovima autonomija nigde nije dovelo do željenih rezultata, jer za tako nešto nije bilo razumevanja. Mesaroš je podsetio da je asimilacija prirodan proces, ali da ona, potpomognuta od strane vlasti, vodi laganom nestajanju manjinskih zajednica. Rešenje problema je, po njegovom mišljenju, u tome da se manjinske zajednice tretiraju kao kolektiviteti, jer "raspršivanje kolektiviteta ne doprinosi bržoj evropeizaciji Srbije".

GALERIJA:::